Earproof

Luisteren naar harde muziek zorgt ervoor dat we ons lekker voelen. Ons lichaam maakt dan endorfine aan, een stofje dat zorgt voor een euforisch gevoel. Langdurige blootstelling aan harde muziek kan echter ook desastreuze gevolgen hebben voor je gehoor, of je nu als dj of bezoeker aanwezig bent op een festival of in een club. Dance.nl sprak met Peter van Galen van Earproof over de risico’s van harde muziek en over de mogelijkheden van gehoorbescherming anno 2010.

In clubs en op festivals worden met gemak geluidssterkten gehaald van 100 decibel of meer. Als je regelmatig en langdurig muziek hoort op dit geluidsniveau – tijdens het uitgaan, maar ook op je mp3-speler – bestaat de kans dat je gehoorbeschadiging oploopt. En wees eerlijk: je bent vast wel eens thuisgekomen na een nachtje stappen met een ruis of piep in je oor die – gelukkig – na enkele uren of dagen verdween. In feite heb je op zo’n moment gehoorbeschadiging opgelopen. Dat de ruis of piep is verdwenen, betekent niet dat de beschadiging daarmee is opgeheven, aldus Peter van Galen. “Je gehoor herstelt zich voor een deel, maar in de basis is je gehoor aangetast. De gevolgen openbaren zich veel later: over tien of twintig jaar kun je een blijvende pieptoon in je gehoor krijgen.”
Harde muziek in uitgaansgelegenheden kan schadelijk zijn, maar volgens Van Galen heeft het geen nut om het publiek te ontmoedigen dit soort gelegenheden te bezoeken. Of, en in welke mate je gehoorschade oploopt, verschilt per persoon. In je genen ligt besloten hoe sterk je gehoor is: “de één heeft hele sterke oren, de ander hele zwakke”, aldus Van Galen. DJ Tiësto, voor wie Earproof speciale gehoorbescherming maakte, is gezegend met een bijzonder sterk gehoor. Van Galen: “Tiësto heeft nauwelijks gehoorschade, ondanks dat hij al twintig jaar achter de draaitafels staat. Artsen waren verbaasd, hij heeft slechts een heel klein minuscuul dipje, dat stelt echt helemaal niks voor. Zo zijn er meer voorbeelden, maar ik ken ook dj’s die hartstikke doof zijn.”
Van Galen benadrukt dat er veel meer bewustzijn moet worden gecreëerd onder dj’s en het uitgaanspubliek wat betreft de mogelijke gevaren van langdurige blootstelling aan harde muziek. “Als je moet schreeuwen om jezelf verstaanbaar te maken, dan is het geluid om je heen te hard en is het slim om iets in je oren te stoppen.”

Maar wat stop je in je oren? Welke mogelijkheden zijn er om je gehoor te beschermen en hoe werkt gehoorbescherming precies? En, niet onbelangrijk: wat zijn de gevolgen voor de beleving van muziek? Een goedkope optie is het gebruik van herriestoppers. Door deze (voor tenminste 75%!) in je gehoorkanaal te schuiven, creëer je een geluidsbarrière. Een groot nadeel van herriestoppers is dat ze een nadelige invloed hebben op de beleving van muziek, net datgene waarvoor je uitgaat. Earproof heeft een heel betaalbaar setje oordoppen (€15) op de markt die, net als herriestoppers, je gehoorkanaal afsluiten en daarmee beschermen. Maar, in tegenstelling tot herriestoppers, zijn deze oordoppen voorzien van een filter die zorgt voor een goede demping waardoor de muziekbeleving voor een groot deel intact blijft. Ook dj’s die zich oriënteren op het draaien met gehoorbescherming kunnen volgens Van Galen met deze eenvoudige en betaalbare set oordoppen beginnen, je draagt ze dan onder je hoofdtelefoon.

Op het moment dat het een gewoonte is geworden om je gehoor te beschermen bij langdurige blootstelling aan harde muziek, is het volgens Van Galen een overweging waard om speciale oordoppen te laten maken. Deze worden voor jouw oren op maat gemaakt en je kunt zelf het filter bepalen. Er zijn filters op de markt met verschillende dempingskarateristieken en de keuze is afhankelijk van je wensen en je portemonnee. Deze vorm van gehoorbescherming is ook voor dj’s uitermate geschikt. Naast het beschermen van je oren, noemt Van Galen nog een ander voordeel: je wordt minder snel moe. “Het oor zorgt ervoor dat je moe wordt als je blootgesteld wordt aan langdurig hard geluid en daardoor verlies je concentratie. Het dragen van oordoppen verbetert dus je concentratie en zorgt ervoor dat je minder snel moe wordt.”
Naast dit soort oordoppen, die zo’n €100 tot €200 kosten, kunnen dj’s ook nog kiezen voor een oordop waarin een piepklein luidsprekertje is ingebouwd (€600). Deze oordop beschermt je gehoor en neemt de functie van een hoofdtelefoon over, waardoor je die niet meer nodig hebt. Een groot voordeel van deze oordoppen is dat je altijd je eigen geluid bij je hebt, waardoor je optimaal kunt presteren. De oordoppen worden ingeplugd op een mengtafel en je kunt dus zelf de afstelling van het geluid regelen: aan welke kant wil je je mix? Hoeveel zaalgeluid wil je horen? Wil je misschien een heel klein beetje van je mix bij het zaalgeluid? Het kan allemaal.

Het dragen van gehoorbescherming, zowel voor dj’s als voor het uitgaanspubliek, vergt enige training, dat moet gezegd worden. Van Galen legt dit als volgt uit: “het oor fungeert ‘slechts’ als een doorgeefluik, het werkelijke ‘horen’ vindt plaats in de hersenen. Als je consequent goede gehoorbescherming gebruikt, dan gaan je hersenen dat als de ‘waarheid’ ervaren. Maar dat moet je leren. Wat je mist in het begin is eigenlijk je referentie van daarvoor, dus het luisteren zónder oordoppen zoals je dat gewend was. Als je oordoppen gaat dragen dan is dat anders en daar moet je aan wennen.” Het dragen van gehoorbescherming heeft dus geen negatief effect op de prestaties van de dj, je moet er alleen wel mee leren werken. Dit geldt ook voor het uitgaanspubliek: je moet wennen aan het dragen van gehoorbescherming en dat zal niet voor iedereen meevallen. Maar, als dat het enige nadeel is? Je oren zijn kostbaar goed en beschadiging is onomkeerbaar!

Nog even de voordelen op een rijtje voor zowel dj als uitgaanspubliek: je beschermt je oren, je wordt minder snel moe en daarnaast neem je volgens Van Galen het geluidsspectrum beter waar – waardoor je intenser geniet van de muziek. “Als je tien minuten in een club staat, dan merk je dat de hoge tonen...dat wordt een soort van blur, er zit dan bijna geen definitie meer in. Met goede gehoorbescherming ga je veel langer en veel beter het spectrum waarnemen en kun veel meer definitie waarnemen.”

Ben je geïnteresseerd in de verschillende mogelijkheden van gehoorbescherming? Kijk dan op earproof | in-ear monitor, protect & communication solutions voor informatie en verkoopadressen. Peter van Galen zit iedere vrijdagmiddag in het muziekmakerscentrum MuzyQ op het Atlantisplein in Amsterdam, ga gerust (vrijblijvend) langs, maar mail voor de zekerheid of hij tijd voor je heeft. Daarnaast staat Earproof deze zomer weer op verschillende festivals, loop gerust binnen voor informatie.

txt Paulien Oldenhave
imgs Earproof