Het verrassingseffect van Jazzanova

Jazzanova bracht haar aanhang onlangs danig in verwarring met de release van tweede album Of All The Things. Ditmaal geen kunstig in elkaar gestoken samples in sfeervolle nu-jazz-nummers, maar een soulplaat met complete live-band en vocalisten. Een nieuwe stap voor de Duitsers, maar niet eens zo’n onverwachte, vertelt Alexander Barck, één van de dj’s uit het Berlijnse collectief. Oplettende luisteraars van hun Sonar Kollektiv-label waren namelijk allang op het punt alles van Jazzanova te kunnen verwachten.

Toch kun je spreken van een verrassing. Jazzanova bracht eerder succesvolle (dubbel)albums uit als The Remixes 1997-2000, debuutplaat In Between (’02), gevolgd door The Remixes 2002-2005 –allen in dezelfde nu-jazz-, broken beat-achtige stijl. Ondertussen bracht het zeskoppige collectief ook verschillende mixalbums uit, waaronder sfeervolle jazz-compilaties voor Blue Note, maar ook de vorig jaar verschenen soundtrack bij de film Belle et Fou. Op het onlangs uitgebrachte album Of All The Things, klinkt de groep ineens niet meer als elektronische- of zelfs nu-jazz-act, dit is pure soul zoals we dat ooit van Motown gewend waren.
“Dit is waar we vandaan komen”, zegt Alexander Barck tijdens een bezoekje aan Amsterdam. “Toen we begonnen met muziek, was die oude 70’s soul onze leidraad. Nadat we succesvol werden met alle remixen die we deden en doorbraken met The Remixes-albums, stonden we ineens bekend als elektronische act. Dat vonden we eigenlijk maar vreemd, we stonden juist bekend als retro-act, ineens waren we ontzettend hippe figuren haha!”
Reden dat er ditmaal pas voor een pure soulplaat werd gekozen, had simpelweg met de aanwezige kennis in de groep te maken. “In het begin van Jazzanova ging het veel om trucjes uithalen, gekke dingen doen met samples. We konden nog geen songs als deze schrijven, daarvoor moesten we eerst veel ervaring opdoen, luisterend naar muziek met een emotionele lading, in plaats van alleen de technische kant ervan kennen.”
“Al hebben we ook voor deze plaat eerst alles op de computer gemaakt”, legt hij de ingewikkelde werkwijze van Jazzanova uit. “We programmeerden alles van tevoren, componeerden de volledige songs, en haalden daarna pas de muzikanten en vocalisten erbij die alles opnieuw inspeelden. Zo hadden we nog steeds totale controle, we wisten precies hoe we het wilden. Ja, wel omslachtig allemaal, ik denk dat geen enkele groep, behalve misschien 4Hero, op deze manier zo’n originele soulsound heeft.”
Barck erkent dat het album hierdoor wel meer een producersklus werd, de drie dj’s van de groep waren ditmaal minder toonbepalend. “Ik heb wel alle vocalisten uitgezocht en mijn ideeën aangedragen als een soort ‘vibe controller’, maar verder heb ik niet aan de knoppen gedraaid. De laatste jaren hebben we sowieso allemaal een beetje ons eigen terrein gekregen; Jürgen en ik waren altijd de dj’s, doen ook de A&R voor ons label, en ik doe onze radioshow, de anderen produceren acts van het label. Zo doen we verschillende dingen voor Sonar Kollektiv, als Jazzanova rocken we nog altijd samen, zij het met eigen invalshoeken.”

Met uiteenlopende artiesten op het label, kon Jazzanova het zich veroorloven nu een ander geluid te laten horen. “Mensen die Sonar Kollektiv kennen, weten dat er verschillende kanten aan ons zitten”, zegt Barck. “Toen de producers met het Thief-album aan de slag gingen, hoorde ik een folky, rock-achtig geluid waar ons publiek nog niet mee bekend was. Ik ben toen een jaar ervoor begonnen aan de Secret Love-mixalbums, waarop onder andere ook dát geluid te horen was. Toen het Thief-album uitkwam, snapten mensen: ah, dit is de folky kant van Jazzanova.”
“Ondertussen hebben we met artiesten als Âme, Dixon, Clara Hill, Benny Sings en Thief de meest uiteenlopende geluiden laten horen, van deephouse tot folk en nu-jazz. Zo hebben we de weg gebaand voor Jazzanova, we kunnen nu eigenlijk doen wat we willen, ons publiek staat er voor open. Aan de andere kant, tot nu toe werkte het verrassingseffect goed voor ons. Wellicht dat de shows met live-band, die we vanaf januari willen gaan doen, daarbij helpen – dat wordt weer een heel nieuw avontuur.”

txt Nico van der Plas