Features + Interviews28 maart 2010
Q&A The Q4
Het overkomt ons niet vaak hier bij de redactie van Dance.nl, maar ditmaal was Matthijs (van Nieuwkerk, DWDD) ons voor. Producerscollectief The Q4 gaf een optreden van 1 minuut en 7 seconden. En liet Nederland zien en horen wat er mogelijk is als je bandleden Sense, Arts de beatdoctor en STW loslaat op je collectie vinyl uit de jaren ’70. En dan liefst van net voor ’79. Omdat anders het ‘gevaar’ bestaat dat de synthesizers - die op dat moment hun intrede deden - de ziel uit de door The Q4 gezochte samples halen.
Het project Sound Surroundings kreeg in 2005 vorm met zes muzikale tracks. Sense vertelt: "Toen duidelijk werd dat we het project niet op onze voorwaarden uit konden brengen, hebben we besloten om het even te laten liggen en verder te gaan werken aan ons album dat eerder dit jaar in zijn huidige vorm uit is gekomen. Het Duitse label Project Mooncircle zal na ons succes met Sound Surroundings ook ons volgende album Darker Days uit gaan brengen. Dance.nl trof STW en Sense op de NDSM werf te Amsterdam. Qua locatie - inclusief lokale onderzeeër - dé plek voor een meet & greet met The Q4…
Sense, jullie componeren jullie tracks met samples afkomstig van jaren ’70 albums. Wanneer weet je bij het beluisteren van een album ‘dit is een Q4 sample’?
"Ik componeer/produceer de muziek voor vier verschillende groepen, waarvan The Q4 er een is. Elk project heeft een eigen geluid en heeft zijn eigen specifieke (sample) invloeden, voor Shahmen maak ik bijvoorbeeld veel gebruik van Arabische melodieën, waar Esperanzah’s productie meer op geluiden uit soul en jazz is gebaseerd. Zo gauw ik een sample hoor ontvouwt zich als het ware voor mijn geestesoog meteen een compositie, in de regel weet ik dus meteen waar dit specifieke stuk het best bij gaat passen. The Q4 is echter dusdanig breed dat daar ook composities terecht kunnen komen met de sound van een van de andere projecten, omdat er vervolgens weer door twee andere componisten aangezeten wordt ontstaat er toch altijd een zekere eenheid in het album als geheel."
STW, met welke state of mind stellen jullie de tracks samen?
"Als we enthousiast worden van een idee van de andere jongens of van onszelf, dat kan een sample zijn of een wat verder uitgewerkt concept, dan gaan we aan de slag. We sturen vaak ideetjes heen en weer, het is altijd leuk om te horen wat Arts of Sense vervolgens van je opzetje gemaakt hebben. Dat motiveert weer om er iets nog mooiers van te maken."
Sense, leg ons eens uit hoe je uit al die losse samples een nummer als One of These Days met de daarbij behorende vibe samenstelt? Wat is het geheim? Hoe loopt het proces?
"In het geval van One of These Days vond ik op een oude jazzplaat een pianosolo. Deze heb ik in stukjes van ongeveer een seconde lang geknipt en daarmee een nieuwe melodie mee gecomponeerd. Deze basis heb ik vervolgens naar Arts gestuurd, die daarbij (als ik het mij goed herinner) dat strijker partijtje in het refrein heeft toegevoegd. Dat heeft hij terug gestuurd en ik heb daar vervolgens de vocalen en de drums weer bij gemaakt, wederom met geluidsfragmenten afkomstig van vinyl."
STW, leg ons eens uit hoe het komt dat een collectief bestaande uit een dj, een rocker en een hiphopper een album als Sound Surroundings oplevert.
"Ondanks de verschillen overlappen onze smaken. We zijn allemaal gek op de stoffige sound van oude seventies-platen, daar trekken we ook het leeuwendeel van onze samples vandaan. De basis van The Q4 is ook dat we elkaars beats vet vinden. En natuurlijk zijn we ook verschillend, zo kan Arts met heel jazzy dingen aan komen zetten, waar Sense vervolgens een Oosterse laag aan toevoegt en ik bijvoorbeeld een funky rockend gitaartje. Dat maakt de plaat zoals ie is, veel verschillende invloeden maar ze vallen allemaal binnen onze collectieve smaak."
Sense, hoe kijk jij daar tegenaan?
"Die verscheidenheid zul je duidelijk bemerken en zeker als je bekend bent met ons solowerk kun je de individuele invloeden goed onderscheiden. Het geluid van The Q4 is echter minder gericht en eenzijdig ontworpen als dat van onze solo-projecten. Mede dankzij het feit dat er vrijwel altijd door minsten twee van ons aan een nummer gecomponeerd wordt is hebben we toch een eenheid binnen de plaat en een herkenbare sound ontwikkeld: de combinatie van onze drie individuele (muzikale) karakters."
Wat zijn volgens jullie beiden de vetste tracks op Sound Surroundings en wat mogen we verwachten op Darker Days? Volgt dat de vibe van Sound Surroundings of verleggen jullie de grenzen?
STW: "One of These Days en Goin' Down zijn mijn favorieten van Sound Surroundings. Die zijn het meest 'poppy' van de plaat, voor zover je van popmuziek kan spreken. Kennelijk ben ik toch stiekem een popliefhebber, haha! Darker Days klinkt natuurlijk ook heel Q4, misschien iets rauwer dan Sound Surroundings. En duisterder, zoals de titel aangeeft. Maar we zijn niet opeens een heel andere richting ingeslagen, de manier van werken is bij beide platen min of meer hetzelfde."
Sense: "Darker Days ligt duidelijk in het verlengde van Sound Surroundings, de basis voor het materiaal is ook gelegd in dezelfde periode. De plaat is geheel instrumentaal, bevat vijf geheel nieuwe nummers, twee remixes van Sound Surroundings tracks en een introductie van een van mijn, deze lente te verschijnen, solo-projecten: Shahmen. De plaat wordt uitgebracht op vinyl en wordt geleverd met een promotionele casette (weet je nog?) en een Darker Days T-shirt. De plaat zal 7 mei verschijnen bij Project:Mooncircle/HHV.DE."
En waar komt de titel Sound Surroundings vandaan?
Sense: "De naam The Q4 is gebaseerd op de afkorting voor een van de eerdere quadrafonische geluidssystemen uit de jaren zeventig. Een quadrafonische installatie heeft vier speakers die elk een afzonderlijk signaal uitzenden, hetgeen tezamen komt als een geheel in de ruimte waar de luisteraar zich bevind. Een jeugdige versie dus van ons huidig surround sound systeem, vandaar de titel: Sound Surroundings."
Arts, op welk punt beseften jullie ‘en nu is het af’?
"Precies na vijf jaar haha! Nee ik denk dat bij het maken van onze muziek, en ook mijn solowerk, je een hele tijd in een soort creatieve fase zit waar alles alle kanten nog op kan. Met het Q4 materiaal is dat ook heel extreem gebeurd, dingen die de een gemaakt heeft, veranderd worden door de ander, en weer ergens anders neergezet door een derde....maar er komt een moment dat je het maximum uit die fase gehaald hebt en je de knoop hakt om te zeggen - nu is het tijd om hem af te maken. Meestal op het punt dat je niet meer naar de schets luistert met het idee dat het beter kan."
Welke plaat mag niet ontbreken in elke collectie volgens jullie?
STW: "Muziek werkt op je gevoel. Omdat ik me elk moment van de dag anders voel, fluctueert mijn muzieksmaak dan ook voortdurend. Soms wil ik relaxen op Dave Brubeck, soms (heel zelden hoor) wil ik rammen op Pantera, soms wil ik grooven op The Black Keys en soms heb ik Kylie Minogue in mijn hoofd. Tja. Dus een favoriete plaat.. die heb ik niet."
Sense: "Om voor de verandering eens wat recents te noemen: Op het moment ben ik er enthousiast over Gonja Sufi’s album met Gaslamp Killer, het meest recente album van Mos Def, Roots' Rising Down en Su van Mercan Dede."
Aandacht bij DWDD en Dance.nl ligt nu achter jullie, what’s next?
STW: "Ik heb een aapsticker op mijn laptop geplakt, in de hoop vaker op Dance.nl te komen. Dus dat ligt nog niet achter ons toch? Verder ziet de toekomst er zonnig uit, veel aanbiedingen waar we in deze fase nog niet te veel over kunnen zeggen. Maar jullie gaan zeker nog van ons horen."
Arts en STW, leg ons in vijf woorden de essentie (geluid en/of drijfveren) van The Q4 uit.
STW: "Muzikale Collages."
Arts: "Sample-art."
Tot slot, waarom mag jullie album niet ontbreken in menig collectie?
Sense: "Er zijn weinig platen waar met zo’n geduld en zorgvuldigheid is gecomponeerd met samples, laat staan een recent album of een van eigen bodem. Het album is origineel, experimenteel, maar bijzonder toegankelijk. Vernieuwend en hopelijk inspirerend voor de doorgewinterde hiphop fan, maar dusdanig universeel en muzikaal dat ik iedere liefhebber van sferische muziek uit zou willen nodigen om eens te luisteren."
STW: "Er zijn, vooral in Nederland, niet heel veel mensen die doen wat wij doen. Dus als je van sferische samplefreakness houdt, moet je bij ons zijn!"
Arts: "Als investering in de toekomst, om later tegen je kleinkinderen te kunnen zeggen dat je er al sinds het eerste album bij was..."
En wat is er sinds de release veranderd voor The Q4?
Sense: "We hebben nu een publiek en dus in tegenstelling tot voorheen meer een doel dan een droom."
STW: "We stonden laatst bijvoorbeeld voor bijna anderhalf miljoen mensen te spelen bij De Wereld Draait door. Dat hadden we nog niet meegemaakt. Er komen ook steeds meer reacties binnen, elke dag zit de mailbox vol met boekingen, aanbiedingen of interview verzoekjes…het is lekker druk nu! Ik ben heel benieuwd wat de komende tijd ons nog meer gaat brengen!
txt & imgs Patrick Quispel
Het project Sound Surroundings kreeg in 2005 vorm met zes muzikale tracks. Sense vertelt: "Toen duidelijk werd dat we het project niet op onze voorwaarden uit konden brengen, hebben we besloten om het even te laten liggen en verder te gaan werken aan ons album dat eerder dit jaar in zijn huidige vorm uit is gekomen. Het Duitse label Project Mooncircle zal na ons succes met Sound Surroundings ook ons volgende album Darker Days uit gaan brengen. Dance.nl trof STW en Sense op de NDSM werf te Amsterdam. Qua locatie - inclusief lokale onderzeeër - dé plek voor een meet & greet met The Q4…
Sense, jullie componeren jullie tracks met samples afkomstig van jaren ’70 albums. Wanneer weet je bij het beluisteren van een album ‘dit is een Q4 sample’? "Ik componeer/produceer de muziek voor vier verschillende groepen, waarvan The Q4 er een is. Elk project heeft een eigen geluid en heeft zijn eigen specifieke (sample) invloeden, voor Shahmen maak ik bijvoorbeeld veel gebruik van Arabische melodieën, waar Esperanzah’s productie meer op geluiden uit soul en jazz is gebaseerd. Zo gauw ik een sample hoor ontvouwt zich als het ware voor mijn geestesoog meteen een compositie, in de regel weet ik dus meteen waar dit specifieke stuk het best bij gaat passen. The Q4 is echter dusdanig breed dat daar ook composities terecht kunnen komen met de sound van een van de andere projecten, omdat er vervolgens weer door twee andere componisten aangezeten wordt ontstaat er toch altijd een zekere eenheid in het album als geheel."
STW, met welke state of mind stellen jullie de tracks samen?
"Als we enthousiast worden van een idee van de andere jongens of van onszelf, dat kan een sample zijn of een wat verder uitgewerkt concept, dan gaan we aan de slag. We sturen vaak ideetjes heen en weer, het is altijd leuk om te horen wat Arts of Sense vervolgens van je opzetje gemaakt hebben. Dat motiveert weer om er iets nog mooiers van te maken."
Sense, leg ons eens uit hoe je uit al die losse samples een nummer als One of These Days met de daarbij behorende vibe samenstelt? Wat is het geheim? Hoe loopt het proces?
"In het geval van One of These Days vond ik op een oude jazzplaat een pianosolo. Deze heb ik in stukjes van ongeveer een seconde lang geknipt en daarmee een nieuwe melodie mee gecomponeerd. Deze basis heb ik vervolgens naar Arts gestuurd, die daarbij (als ik het mij goed herinner) dat strijker partijtje in het refrein heeft toegevoegd. Dat heeft hij terug gestuurd en ik heb daar vervolgens de vocalen en de drums weer bij gemaakt, wederom met geluidsfragmenten afkomstig van vinyl."
STW, leg ons eens uit hoe het komt dat een collectief bestaande uit een dj, een rocker en een hiphopper een album als Sound Surroundings oplevert.
"Ondanks de verschillen overlappen onze smaken. We zijn allemaal gek op de stoffige sound van oude seventies-platen, daar trekken we ook het leeuwendeel van onze samples vandaan. De basis van The Q4 is ook dat we elkaars beats vet vinden. En natuurlijk zijn we ook verschillend, zo kan Arts met heel jazzy dingen aan komen zetten, waar Sense vervolgens een Oosterse laag aan toevoegt en ik bijvoorbeeld een funky rockend gitaartje. Dat maakt de plaat zoals ie is, veel verschillende invloeden maar ze vallen allemaal binnen onze collectieve smaak."
Sense, hoe kijk jij daar tegenaan?
"Die verscheidenheid zul je duidelijk bemerken en zeker als je bekend bent met ons solowerk kun je de individuele invloeden goed onderscheiden. Het geluid van The Q4 is echter minder gericht en eenzijdig ontworpen als dat van onze solo-projecten. Mede dankzij het feit dat er vrijwel altijd door minsten twee van ons aan een nummer gecomponeerd wordt is hebben we toch een eenheid binnen de plaat en een herkenbare sound ontwikkeld: de combinatie van onze drie individuele (muzikale) karakters."
Wat zijn volgens jullie beiden de vetste tracks op Sound Surroundings en wat mogen we verwachten op Darker Days? Volgt dat de vibe van Sound Surroundings of verleggen jullie de grenzen?STW: "One of These Days en Goin' Down zijn mijn favorieten van Sound Surroundings. Die zijn het meest 'poppy' van de plaat, voor zover je van popmuziek kan spreken. Kennelijk ben ik toch stiekem een popliefhebber, haha! Darker Days klinkt natuurlijk ook heel Q4, misschien iets rauwer dan Sound Surroundings. En duisterder, zoals de titel aangeeft. Maar we zijn niet opeens een heel andere richting ingeslagen, de manier van werken is bij beide platen min of meer hetzelfde."
Sense: "Darker Days ligt duidelijk in het verlengde van Sound Surroundings, de basis voor het materiaal is ook gelegd in dezelfde periode. De plaat is geheel instrumentaal, bevat vijf geheel nieuwe nummers, twee remixes van Sound Surroundings tracks en een introductie van een van mijn, deze lente te verschijnen, solo-projecten: Shahmen. De plaat wordt uitgebracht op vinyl en wordt geleverd met een promotionele casette (weet je nog?) en een Darker Days T-shirt. De plaat zal 7 mei verschijnen bij Project:Mooncircle/HHV.DE."
En waar komt de titel Sound Surroundings vandaan?
Sense: "De naam The Q4 is gebaseerd op de afkorting voor een van de eerdere quadrafonische geluidssystemen uit de jaren zeventig. Een quadrafonische installatie heeft vier speakers die elk een afzonderlijk signaal uitzenden, hetgeen tezamen komt als een geheel in de ruimte waar de luisteraar zich bevind. Een jeugdige versie dus van ons huidig surround sound systeem, vandaar de titel: Sound Surroundings."
Arts, op welk punt beseften jullie ‘en nu is het af’?
"Precies na vijf jaar haha! Nee ik denk dat bij het maken van onze muziek, en ook mijn solowerk, je een hele tijd in een soort creatieve fase zit waar alles alle kanten nog op kan. Met het Q4 materiaal is dat ook heel extreem gebeurd, dingen die de een gemaakt heeft, veranderd worden door de ander, en weer ergens anders neergezet door een derde....maar er komt een moment dat je het maximum uit die fase gehaald hebt en je de knoop hakt om te zeggen - nu is het tijd om hem af te maken. Meestal op het punt dat je niet meer naar de schets luistert met het idee dat het beter kan."
Welke plaat mag niet ontbreken in elke collectie volgens jullie?
STW: "Muziek werkt op je gevoel. Omdat ik me elk moment van de dag anders voel, fluctueert mijn muzieksmaak dan ook voortdurend. Soms wil ik relaxen op Dave Brubeck, soms (heel zelden hoor) wil ik rammen op Pantera, soms wil ik grooven op The Black Keys en soms heb ik Kylie Minogue in mijn hoofd. Tja. Dus een favoriete plaat.. die heb ik niet."
Sense: "Om voor de verandering eens wat recents te noemen: Op het moment ben ik er enthousiast over Gonja Sufi’s album met Gaslamp Killer, het meest recente album van Mos Def, Roots' Rising Down en Su van Mercan Dede."
Aandacht bij DWDD en Dance.nl ligt nu achter jullie, what’s next?
STW: "Ik heb een aapsticker op mijn laptop geplakt, in de hoop vaker op Dance.nl te komen. Dus dat ligt nog niet achter ons toch? Verder ziet de toekomst er zonnig uit, veel aanbiedingen waar we in deze fase nog niet te veel over kunnen zeggen. Maar jullie gaan zeker nog van ons horen."
Arts en STW, leg ons in vijf woorden de essentie (geluid en/of drijfveren) van The Q4 uit.
STW: "Muzikale Collages."
Arts: "Sample-art."
Tot slot, waarom mag jullie album niet ontbreken in menig collectie?
Sense: "Er zijn weinig platen waar met zo’n geduld en zorgvuldigheid is gecomponeerd met samples, laat staan een recent album of een van eigen bodem. Het album is origineel, experimenteel, maar bijzonder toegankelijk. Vernieuwend en hopelijk inspirerend voor de doorgewinterde hiphop fan, maar dusdanig universeel en muzikaal dat ik iedere liefhebber van sferische muziek uit zou willen nodigen om eens te luisteren."
STW: "Er zijn, vooral in Nederland, niet heel veel mensen die doen wat wij doen. Dus als je van sferische samplefreakness houdt, moet je bij ons zijn!"
Arts: "Als investering in de toekomst, om later tegen je kleinkinderen te kunnen zeggen dat je er al sinds het eerste album bij was..."
En wat is er sinds de release veranderd voor The Q4?
Sense: "We hebben nu een publiek en dus in tegenstelling tot voorheen meer een doel dan een droom."
STW: "We stonden laatst bijvoorbeeld voor bijna anderhalf miljoen mensen te spelen bij De Wereld Draait door. Dat hadden we nog niet meegemaakt. Er komen ook steeds meer reacties binnen, elke dag zit de mailbox vol met boekingen, aanbiedingen of interview verzoekjes…het is lekker druk nu! Ik ben heel benieuwd wat de komende tijd ons nog meer gaat brengen!
txt & imgs Patrick Quispel




