Features + Kunst & Cultuur
I'm Not Here: || An Exhibition Without Francis Alÿs

I'm Not Here:
An Exhibition Without Francis Alÿs

27 mei 2010
De Appel in Amsterdam toont momenteel een solo expositie van Francis Alÿs. Vreemd is alleen dat hij er zelf niet aan mee doet. Om het nog lastiger te maken, er is niets te zien van Alÿs, maar van veertien hedendaagse kunstenaars die gewoon hun eigen werk tonen. Is de expositie dan een solo van Francis Alÿs, of is het dan gewoon een groepsexpositie? Het is allebei waar en allebei niet.

In 2007 maakte Todd Haynes een film over Bob Dylan genaamd I’m Not There, een film over het leven van Bob Dylan met als verrassende afwezige Bob Dylan zelf. Zes acteurs spelen verschillende delen van het leven van Bob Dylan: Bob Dylan de huisman, Bob Dylan de prediker, Bob Dylan het kind et cetera. Al deze personages samen geven een geweldig beeld van één persoon, namelijk Bob Dylan, al wordt die naam de hele film niet genoemd. De Appel heeft nu een expositie zonder Francis Alÿs. Op dezelfde manier als de film wordt de sfeer van het werk van de kunstenaar Francis Alÿs opgeroepen, zonder dat hij zelf deelneemt. Veertien deelnemende kunstenaars geven je het gevoel dat Francis Alÿs hier mee te maken moet hebben.

Wie is die mysterieuze afwezige dan? Waarom doet hij zelf dan niet mee, dat is toch veel makkelijker? Waarom verdient hij al die eer? Francis Alÿs is een hedendaags kunstenaar die meer bezig is met het maken van verhalen dan met het maken van tastbare kunstwerken: "Maybe you don’t need to see the work, you just need to hear about it." De van oorsprong Belgische kunstenaar (die sinds 1986 in Mexico City woont) duwt bijvoorbeeld een enorm ijsblok door de straten van de stad, het blok smelt steeds meer tot er uiteindelijk alleen nog het verhaal van een man die ooit een blok ijs rond duwde overblijft. Of hij zet een groep van 500 vrijwilligers aan het werk om met scheppen een hele berg een meter te verplaatsen in het werk When Faith Moves Mountains. Deze imposante, doelloze handeling is als idee of verhaal net zo mooi als wanneer je het ziet. Zo bestaat zijn werk meer uit geruchten, verhalen of herinneringen.

Het afwezige is dus in het werk van Alÿs een belangrijk thema. Het is dan ook een mooi eerbetoon om een expositie te organiseren waarin hij zelf niet meedoet, maar toch duidelijk aanwezig is. De kunstenaars die deelnemen hebben allen hun eigen werk gemaakt, op hun eigen manier. Maar toch krijg je na afloop het gevoel dat er een sfeer van het werk van Alÿs rondhangt. Een zinloze actie die als verhaal even waardevol is als beeld, is bijvoorbeeld een treurige radiator, die door Luisa Cunha buiten voor de Appel is neergezet die constant de buitenlucht verwarmd. Een ander tot de verbeelding sprekend werk is One van Wilfredo Prieto. One verwijst naar één echte diamant die in een stapel met 28 miljoen nepdiamanten verstopt ligt, ligt die er ook echt? Of is het idee dat er één ligt ook al genoeg?

Andere werken nemen het afwezige zelf als onderwerp, zoals een halve zaal die door Roman Ondák is afgezet, met een touw waaraan een bordje hangt met daarop: deadline is postponed until tomorrow. Het werk is dus blijkbaar nog niet af, of toch wel? Is dit het werk al? Als ik hier morgen terugkom is er dan meer te zien? Tijdens de expositie worden ook een aantal performances uitgevoerd die maar een klein aantal mensen echt zullen zien. Anderen krijgen alleen het verhaal mee, maar dat is misschien ook genoeg. Zoals in het werk van David Sherry die een dag lang trams probeert te halen, die eigenlijk al te ver weg zijn om echt te kunnen halen.

Al dit werk heeft een klein stukje van Francis Alÿs in zich, allemaal net een ander stukje, maar het geheel geeft een goede impressie van Alÿs. Knap, voor een expositie waar hij alleen aanwezig is op de poster die aankondigt dat hij er niet zal zijn. Je kunt je afvragen, is het verhaal van de expositie dan niet genoeg, moet je hem wel bezoeken? Misschien, maar ook voor mooie verhalen geldt dat je er eigenlijk gewoon bij had moeten zijn, en dat is hier ook het geval. Wie niet gaat loopt de kans om een aantal mooie verhalen te missen.



txt Manus Groenen
imgs de Appel Amsterdam
Advertentie
Party Tips